Nikhil Hindu Manipuri Mahasabha lingduna Mahabharatki Manipur adu amuk hanna thanglakpa
Nikhil Hindu Manipuri Mahasabha ac cheichat 30/05/1934 ingda, chandrabad 1186 Kalen thagi tara taretni panba Irai numit ac khwaidagi faba numitni haiduna Shree Yukta Atombapu Sharma Vidyaratnana piba rai matung inna Sana Konung Raj Mandalgi mantop manungda ahanba meefam famduna Iningthou Ibungngo Maharaja Churachand Singh, Bhakta Rajashree Shreeyukta Kunda Seba Binod, Langbingamba, Huiyen langsei faba Nirpachuramnina Savapatiji oibiduna lingkhat-khibani. Lingkhatpa numitki meefamda warep 22 loukhi.
Mahasabhagi ahanba meefam loisanlakpada seiroi-esei ama Shreeyukta Dijamani Sharma amasung Shree Sashimohan Singh anina sak-e aduga Shree Thokchom Angouba Singh Tapilajina pung yei. Shreeyukta Lalit Madhob Chatopathai, Shree Yukta Bangkabihari Sharma Byakaran tirtha anina Vedagan touwe. Shreeyukta Kalachand Singh Shastrina Sanskrit Vasada bandana touwe. Nikhil Hindu Manipuri Mahasabhagi meefamduda Mahasabhagi esei oina puthokhiba seiroi-esei adugi matak khara loukhatlaga makhada pijari-------------------------------------------------
( 1 )
Watta-Padabi Laxmi Kamdhenu Sanbi
Bharatki Mamom Assamese Nuja
Pukfabi Palem Eikhoigi Ima
Vande Manipur Mataram II
( 2 )
Chitrabhanu Ningthou Babhrubahana Khamba
Garibaniwaj Shreeyut Bheighachandra Shreeyut Churachand
Athouba Poklibi Akanba Yoklibi
Vande Manipur Mataram II
( 3 )
Chandra Bangsarini Chitrangada Sati
Vande Manipur Mataram II
( 4 )
Mahei-Marong Yengley Assamgi Pukei
Manipur Koubi Kamduwa Mani
Vande Manipur Mataram II
( 5 )
Shiva Durga Sanafam Oiribi
Vande Manipur Mataram II
Nikhil Hindu Manipuri Mahasabhagi esei acna Iningthouna mayai tangbal louriba meefamduda meeyamda piningliba paojel adudi acni-----------------
1.Manipur Ima ac Bharatki mammon ibemani Assamese nujani. Assamese imani, Assam leipakta pokpa imani.
2.Gandharva sageigi ningthou Chitrabhanu amasung mahaki machanupi Chitragada Satina pokpa masunupa Babhrubahana ningthou, Moirang Khamba nachingba pokpi ima Manipurni.
3.Gandharva ningol Chitragada Chandra Bangshagi Arjunda luhongduna Chandra Bangshagi Satidugi leipakni Manipur
4.Shiva Durga anina Ras Lila sanakhiba Manipur aduni eikhoigi ima leipakse.
5.Assam leipakti mamom ima Manipur oibana Assamgi watta-pada pukei adu eikhoigisuni.
Paojel sing acda “Bharatki Mamom Assamese Nuja” haiduna Manipurbu mashak takliba acga leipak ac Gandharva sageigi leipak Chitrabahana na panba Mahabharat Puran aduda panliba Manipur aduni Chandra Bangshagi ningthou Babhrubahana na panba Arya singi leipak aduni haiba amaga hanjan hanjan sakli hairi. Naton namba, Tibeto-Burman kanglup oiba Mongoloid furup oiba Kangleicha chingmee-tamee singi, Yek Salai 7 leiba, masagi manat, masagi laining, masagi lol mayek leijaba, chahi 5000 dagi tadana liraba meehourol leijaba Meetei+Chingmee sing acgi leipak natte Arya singi Gandharva singi hourakfam leipakni haiba paojel singni.
Mahasabhagi 6 suba warepta-------------- “Eikhoigi thang-ngai sengba itihas amata leitri. Historical Society ama lingba Shreeyut Maharajna President oibiba, society ac lingbagi var Shreeyukta Atombapu Sharma Vidyaratnana dabi oiba haina lepnare” macmasu yaori-------- “Ahanbada Garibaniwajgi Biography, Manipurgi hourakfamgi amasung Dharmagi itihas bisoi ahum acda khwaidagi henna ningthina Thesis piba ngamba mee aduda lupa 100/100 pigani haina lepnare”.
Mahasabhagi warep 8 subadadi Arjungi macha nupa Babhrubahana, Aryagi ningthou acgi ningsing thouram ama “Babhrubahana Jayanti Utsav” haidana pangthoklaga Babhrubahana Jayantigi maruoiba thouram oina thang, tagi vidya ac chang yenghanba haina iri. Warep ac thouna faba, thang-tagi vidya romda puthoklaga Aryagi pouranic Raja Babhrubahanabu apokpa ibuthouni ninghanabagi mitrangni. 6suba warep acda Mangang Ningthou Punshiba, Ngasab Ningthou, Ningthou Kangba, Lila Pakhangpa, Leinung Lonja Pakhangpa, Maliya Fambalcha, Nongda Lairen Pakhangpa, atei ningthou loina hundok lamlaga (i) Puya mei thakhiba Hindu dharma loukhiba meeyan mamingda ihan-hanna maming onkhiba Garibaniwaj Maharaj khaktangi Biography (ii) Manipurgi hourakfam--------Mahabharatki Manipur aduni, Arjungi macha masuni, Aryagi leipakni haina takpa itihas oina lengnaba hotnaba (iii) Dharmagi itihas------ Arya singi dharma aa.. yelhoungaidagi chatlak-e, Arya singi macha masu singi leipak oibana Aryan dharmana yelhou dharmani haina puthoknaba dharmagi itihas iba. Historical Society ama Iningthouna yaitongba oiraga semba acgi pandam 3 acdi meehourol inaba thigatnaba natte. Meehourol asengba aduga mari suklei leinadaba suksam samnadaba mondrangi sundrang kahani lengsanlaga Mongoloid furup macha ac muthatnaba namthanaba, masagi asengba shaktam khanghan-danaba aduga feina chatkhinaba loina kangaonana chatkhinaba pangal yamna leina langlou toubani.
Swagatkari Savapatijigi avivasan adudasu iningthou Ibungngo Churachand Maharajta piba thagat wahei adudasu Mahabharata yaoba Manipur, Prithivi digvijoi ngamba Pandavki Arjunna pokpa Babhrubahana Maharajna leiteng lamba Sanagi Singhasanda Babhrubahanagi Bangshada pokpa Maharaj Sir Churachand Singhjina nganbiri haiduna swagat pibada haikhiba wahei sing adu warep lathupta panli. Pakhangpagi leipak adu kadaidanoma mangkhrabagumna faohanli. Sukpanmak pankhidre Nikhil Hindu Manipuri Mahasabha lingkhatkhiba numittagi (30/05/1934) mutkhiba chahi 1946 faobagi sanglaba Mahasabhagi punshida Iputhou Pakhangpagi ming ac amuktang soiduna faoba pankhidey. Mahabharatki Manipur adu feija saduna kokthong naduna chinglon 50muk lanlaga puraknaba hotnakhi. Mahabharatki Manipur adu chinglon 50muk lanlaga Iputhou Pakhangpagi leipak ac nansinduna leiron chankhinaba khwaidagi leirik heiba singna leijabi thaduna hotnarakhibagi warini Nikhil Hindu Manipuri Mahasabhagi pandam amadi.
Mathakta pankhiba warep sing adugi matungdagidi selgi chaora chaoraba mana mathum laothokpaga iroinana matamdugi leirik heiba kayana Pakhangpagi wari namhatuna lairik kaya ithaba hourakhi. Kharadang panlabada----------Shree Atombapu Sharma, Mutum Jhulon Singh, Lairenmayum Ibungohal, Khumanthem Kaomacha, Wahengbam Yumjao nachingba kayana Mahabharatki Manipur adu leipak acni , Aryagi senglaba leipak Manipur aduni haiduna paring tingba hourakhi. Makha tarakpada Nandalal Sharma, Sanahal B.Com, R.K Jhalajit nachingba thorakhi. Mahei tamfam sang singda tax-book oina tamliba lairik adu oida oiraboi ninghanli.Tourakliba lila ac kupna senaduna lakhiba Bishnupriya lairik heiba kharana houjikti Aryagi leipak Manipur oirabanina Meeteidi, Chingmeedi Mongoloid machangak oibana Arya asengba Bishnupriya eikhoina leipak acgi yelhoumeeni haina haiba ngamhanlakhi. Meetei Chingmeegi leipak ama leite haibac meetopna chaothokna haiba ngamhanlakhi.